Հաճելի, անսպասելի

Կրթահամալիրում սովորում եմ դեռ դպրոց պարտեզից: Փոքր տարիքից միշտ մասնակցել եմ կրթահամալիրյան մեդիաուրբաթներին՝ պարել եմ, երգել: Անցյալ տարվանից «Սովորող սովորեցնող» նախագծով սկսեցինք տարբեր խմբերով պարային պարապմունքներ կազմակերպել կրտսեր դպրոցի սովորողների համար: Այդ նախագիծը մեծ տարածում գտավ, դրանից մենք շատ էինք ոգևորում ու նոր մտքեր էին առաջանում: Այս տարի նույնպես ես շարունակեցի «Սովորող սովորեցնող» նախագծով աշխատել իմ ընկերների հետ: Ամանորյա տոնախմբություններին ընդառաջ պարուսուցում էի իրականացնում 8-րդ և 6-րդ դասարանցիների հետ: 8-րդ դասարանցիները սովորում էի ամերիկյան պար (Jingle bells), իսկ 6-րդ դասարանցիները` վրացական: Ուսուցանելու ժամանակ եմ հասկանում իմ դասավանդողներին ))) ինչքան դժվար է ցանկալի արդյունքին հասնելը : Փորձեր, փորձեր, վեճեր, ծիծաղներ, լարում, որ ամեն բան լավ ստացվի: Մեր հաշվետու համերգը տեղի ունեցավ դեկտեմբերի 27-ին: Իմ սովորողները ներկայացան շատ լավ, բարձր տրամադրությամբ, հավես պարով: Դա ինձ համար շատ կարևոր էր, որ աշխատանքս ստացվեց: Ընդամենը երկու օր է անցել տոնախմբությունից ու կայքում հայտնվում են կրթահամալիրի 2017թ. պարգևատրման ֆոնդի անվանական մրցանակները,որտեղ կարդում եմ նաև իմ անունը՝ «Աիդա Պետրոսյան» մրցանակակիր: Մրցանակը նախ շատ հաճելի է, հետո պարտավորեցնող: Շնորհակալ եմ շատ, որ արժանացա նման մրցանակի: Առջևում նոր պարերն են, նոր նախագծերը: Շնորհավոր Նոր տարի:

Գործնական աշխատանք

                          Ա                                                                  Հոդված

Որո՞նք են ՀՀ քաղաքացիությունը                                Հոդված 4
հաստատող փաստաթղթերը:

Ո՞ր դեպքում է երեխան կորցնում                                 Հոդված 17
ՀՀ քաղաքացիությունը:

Ո՞ր տարիքում է երեխան տալիս գրավոր                   Հոդված 16
համաձայնություն ՀՀ քաղաքացիություն
ձեռք բերելու համար:

Արդյո՞ք երկրի տարածքից դուրս ապրելը                   Հոդված 6
հանգեցնում է քաղաքացիության
դադարեցմանը:

Քաղաքացի է արդյոք համարվում ՀՀ–ում                    Հոդված 20
գտնվող երեխան, որի ծնողներն անհայտ են:

Ի՞նչ իրավունքներ ունի ՀՀ երկքաղաքացին:              Հոդված 13,1

Ո՞ր դեպքում անձը կարող է դիմել ՀՀ                             Հոդված  13
քաղաքացիություն ստանալու համար:

Որո՞նք են ՀՀ քաղաքացիության ձեռք                           Հոդված 9
բերելու հիմքերը:

Ինչպե՞ս է որոշվում Հայաստանի                                    Հոդված 11
Հանրապետության քաղաքացիներից
ծնված երեխայի քաղաքացիությունը:

Որո՞նք են ՀՀ քաղաքացիության                                     Հոդված 23
դադարեցման հիմքերը:

Ո՞ր դեպքում է մերժվում ՀՀ քաղաքացիությունից          Հոդված 24
դուրս գալու մասին քաղաքացու դիմումը:

Հայկական լեռնաշխարհը քարտեզի վրա

Հայկական լեռնաշխարհ՝ Վիրահայոց, Բազումի, Փամբակի, Գուգարաց, Արեգունու, Սևանի և Արևելյան Սևանի, Վայքի, Զանգեզուրի.


Christmas in Japan

Christmas has only been widely celebrated in Japan for the last few decades. It's still not seen as a religious holiday or celebration as there aren't many Christians in Japan. Now several customs that came to Japan from the USA such as sending and receiving Christmas Cards and Presents are popular.
In Japan, Christmas in known as more of a time to spread happiness rather than a religious celebration. Christmas Eve is often celebrated more than Christmas Day. Christmas Eve is thought of as a romantic day, in which couples spend together and exchange presents. In many ways it resembles Valentine's Day celebrations in the UK and the USA. Young couples like to go for walks to look at the Christmas lights and have a romantic meal in a restaurant - booking a table on Christmas Eve can be very difficult as it's so popular!

View image | gettyimages.com
Fried chicken is often eaten on Christmas day. It is the busiest time of year for restaurants such as KFC and people can place orders at their local fast food restaurant in advance! There was an advertising campaign by KFC in the 1974 called 'Kentucky for Christmas!' (Kurisumasu ni wa kentakkii!) which was very successful and made KFC popular for Christmas!
The traditional Japanese Christmas food is Christmas cake, but it's not a rich fruit cake, but is usually a sponge cake decorated with strawberries and whipped cream. The 'shortcake' emoji [🍰] is Japanese Christmas cake!

#500025301 / gettyimages.com
Christmas is not a national holiday in Japan. However, often schools are closed on Christmas Day. The Emperor's birthday is a national holiday on the 23rd December and there's also a New Year school break. So the holiday break often starts around the 23rd. But most businesses will treat the 25th as a 'normal' working day.
In Japanese Happy/Merry Christmas is 'Meri Kurisumasu'. And it's written in the two Japanese scripts like this; Hiragana: めりーくりすます; Katakana: メリークリスマス. Happy/Merry Christmas in lots more languages.
Parties are often held for children, with games and dancing. Japanese Christmas Cake is a sponge cake decorated with trees, flowers and a figure of Santa Claus.
In Japan Santa is known as サンタさん、サンタクロース santa-san (Mr Santa). Another Japanese gift bringer is Hoteiosho, a Japanese god of good fortune from Buddhism and not really related to Christmas.
The Japanese New Year (called 'o shogatsu') is more like a traditional Western Christmas. New year is the period where families get together, have a special meal, pray and send greetings cards. New year is celebrated over five days from December 31st to January 4th and is a very busy time.

«Քոչարի» պարն ընդգրկված է Յունեսկոյի մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցուցակում

Հայկական ժողովրդական «Քոչարի» պարն ընդգրկվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցուցակում: Հայկական ավանդական «Քոչարի» պարը ցանկում ներառելու մասին որոշումը կայացվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության պահպանման միջկառավարական հանձնաժողովի 12-րդ նիստում, որը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 4-9-ը Կորեայի Հանրապետությունում, Չժուի կղզում: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում պարի ընդգրկման դիմումը ներկայացվել է Հայաստանի Հանրապետությունում: Մի քանի բառով էլ ներկայացնեմ պարի մասին։Քոչարի պարատեսակի ճիշտ ձևի մեջ հստակ պահպանվել են հնագույն շարժումների շարժական արմատները, երբեմնի վարքագիծը, ցատկոտումն ու թռչկոտումը, մարտը, խոյերի ու այծերի, պոզահարման, այծամարդու շարժումները, ինչպես մինչ այժմ պահպանվել է հայոց լեզվի հնագույն արմատները։ Շարժումների նմանակումը առավել վառ արտահայտված է առաջ սրընթաց հարձակողական շարժումների և ծանրության հենարանի տեղաշարժերի մեջ, ասես կտրուկ թափ առնելու և ծնկները կտրուկ շտկելու, իրանը առաջ թեքելով, ասես թշնամուն պոզահարելու համար։ Մեր կրթահամալիրում ամենատարածվածը Կարնո Քոչարին է, որը տարածված է եղել Կարնո շրջանում։ Այս պարը պարում ենք մեծ ոգևորությամբ ու հավեսով։

Աղբյուրները՝

Աշտարակում

Դեկտեմբերի 1-ին, մի խումբ 9-րդ դասարանցիներով գնացինք Աշտարակ: Ի տարբերություն մեր արևոտ Բանգլադեշի, այնտեղ իսկական ձմեռ էր: Շուրջ բոլորը սպիտակ: Մեզ դիմավորեցին Վարդկես Պետրոսյանի անվան դպրոցից, մեր տարիքի սովորողներ: Ծանոթացանք և միանգամից ընկերացանք: Ընդհանուր շատ հետաքրքրություններ ունենք: Միասին շրջեցինք տեղի բոլոր հինգ եկեղեցիներով և սիրով լսեցինք դրանց պատմությունը հենց սովորողներից: Ճիշտ է քիչ ժամանակ անց կացրինք, բայց արդեն բոլոր հնարավոր միջոցներով պահպանում ենք մեր կապը: Ամեն օր զրուցում ենք: Նրանց հրավիրեցինք մեզ մոտ և անհամբեր սպասում ենք:
Ֆոտոշարքը՝ Սոֆի Առաքելյանի










Քեզ հետ, առանց քեզ

Ես ժպտում եմ: Ես էլի ժպտում եմ: Նորից քեզ տեսա: Դու էլի նույնն էիր: Ոչինչ չէր փոխվել: Անկախ ինձնից ես էլի ժպտում եմ: Ես ինձ չեմ կարողանում կառավարել: Եվ դա միայն քո պատճառով: Դու ես տնօրինում իմ տրամադրությունը: Չգիտեմ: Ախր քեզնից այնքան դրական լիցքեր են գալիս դեպի ինձ: Ստիպում ես որ տեկուզ մի պահ մոռանամ բոլորին և ամեն ինչ: Բայց գիտես դա այդքան էլ լավ չէ, որովհետև երբ գնում ես ամեն բան նորից նույնն է դառնում: Տանել չեմ կարողանում քո բացակայությունը: Չեմ կարողանում ժպտալ այնպես ինչպես քեզ հետ: Բայց ինչ կարող եմ անել: Քեզ հետ լինելը սխալ է: Առանց քեզ՝ դժվար: Բայց այսպես է ճիշտ 

Ժամանակ

Ո՞վ է ամենալավ ուսուցիչը: Իհարկե ժամանակը: Ոչինչ և ոչ ոք չի կարող մեզ օգնել այնպես ինչպես ժամանակն է օգնում: Ժամանակի ընթացքում ենք տարբերում ճիշտն ու սխալը, լավն ու վատը, արժեքավորն ու անարժեքը: Ժամանակի ընթացքում մենք տարբերում ենք ամեն բան և բոլորին: Հասկանում ենք, թե ով է իրականում մեզ պետք: Շատերը դառնում են ուղղակի ծանոթներ և միայն իսկական ընկերներն են մնում քեզ հետ: Ժամանակի օգնությամբ ես ուղղում եմ իմ սխալները: Այս ընթացքում քաղած բոլոր դասերս ինձ օգնում են յուրաքանչյուր հաջորդ քայլում: Էլ չեմ կրկնի դրանք: Կփորձեմ առաջվա նման չապրել: Լինել ավելի ուշադիր և զգոն: Ամեն բան կարող է պատահել և այն էլ հանկարծակի: 

Գարեգին Նժդեհ

     «Միշտ էլ պարտվել են այն ազգերը, որոնք ունեցել են մեկ հենարան – քանակը: Կռվադաշտը միշտ էլ պատկանել է որակին: Նրան են պատկանում վաղվա հաղթանակները» ՝ ասել է Գարեգին Նժդեշը, առավել հայտնի որպես զորավար և քաղաքական գործիչ: Իր կյանքի տարբեր ժամանակահատվածներում, անկախ գտնվելու վայրից փորձել է ամեն բան անել Հայաստանի համար: Իր վարած բոլոր մարտերով փորձել հավաքել բոլոր հայրենական ուժերն ու կենտրոնացնել հայրենիքին ծառայելու գաղափարի մեջ: Ցանկացած իրադարձության նայելուց, պետք է հասկանաք ինչ ժամանակային պայամններում են գտնվել: Դրանից ելնելով կարելի է ասել, որ Նժդեհն իր քայլերն արել է ելնելով այդ պահին եղած իրավիճակներից՝ հոգուտ բանակի: Նա կռվել է հանուն հայրենիքի և բազում անգամներ հասել հաջողության:
  • ·    Կյանքը, գործունեությունը
  •       Լեռնահայաստան

     Գարեգին Նժդեհը ծնվել է 1886 թվականի հունվարի 1-ին Ռուսական կայսրությունում՝ Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառի Կզնուտ (այժմ՝ Գյուզնութ) գյուղում։ Սովորել տեղի ռուսական 7-ամյա դպրոցում, ապա՝ Թիֆլիսի ռուսական գիմնազիայում և Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանության բաժնում: 1907 թ-ին Ռոստոմի աջակցությամբ եւ մակեդոնական ազատագրական շարժման ղեկավարների միջնորդությամբ ընդունվում է Սոֆիայի սպայական դպրոցը եւ այն հաջողությամբ ավարտելով՝ 1907թ. վերադառնում է Կովկաս:  1907-1908թթ. մտնում է Հ.Յ.Դ. շարքերը և, իբրեւ կուսակցական նշանավոր գործիչ Սամսոն Թադեւոսյանի օգնական, մասնակցություն բերում պարսկական հեղափոխական շարժմանը: Զենք և ռազմամթերք  տեղափոխելու համար Նժդեհը 1909թ. վերադառնում է Կովկաս և ձերբակալվում ցարական իշխանությունների կողմից: Բանտերում՝ Ջուլֆայից մինչեւ Պետերբուրգ, մնացել է ավելի քան երեք տարի, ապա՝ անցել Բուլղարիա:
Մասնակցել է Բալկանյան 1-ին պատերազմին (1912–13 թթ.). Երբ 1912թ. սկսվեց Բալկանյան առաջին պատերազմը, հայերը Թուրքիայի դեմ կռվելու համար (հանուն Մակեդոնիայի և Թրակիայի ազատագրության), բուլղարական բանակի կողքին ստեղծեցին կամավորական վաշտ (271 զինվոր), որի ղեկավարները եղան Նժդեհն ու Անդրանիկը: Այդ պատերազմում Նժդեհը վիրավորվել է: Հայկական վաշտը աչքի ընկավ մի շարք հաղթական կռիվներով և 1913թ. զորացրվեց՝ հրաժարվելով մասնակցել բալկանյան ժողովուրդների ներքին կռիվներին: Պարգևատրվել է «Սպայական քաջության խաչ» շքանշանով:
Բալկանյան պատերազմի տարիներին, իրավասությունների հետ կապված, ցավալի վեճ տեղի ունեցավ հայկական վաշտի երկու ղեկավարների միջև, որի արդյունքում վաշտը բաժանվեց Նժդեհի ու Անդրանիկի կողմնակիցների: Բարեբախտաբար , վաշտի զորացրումից շատ չանցած, Գ. Նժդեհը, 1913թ. հոկտեմբերին, Հ.Յ.Դ. Բալկանյան Կենտրոնական կոմիտեին ուղղեց մի գրություն, որով փակված հայտարարեց իր ու Անդրանիկի միջև ամիսներ տևած անախորժ վեճը:
Առաջին աշխարհամարտի նախօրյակին, «ներման» արժանանալով ցարական կառավարության կողմից, Նժդեհը վերադառնում է Կովկաս՝ Թուրքիայի դեմ մղվելիք պատերազմին մասնակցելու պայմանով: Կռիվների սկզբնական շրջանում եղել է հայկական կամավորական երկրորդ գնդի փոխհրամանատարը (Դրոյի տեղակալ), վերջին շրջանում՝ ղեկավարել հայ-եզիդական առանձին մի զորամաս: Կամավորական գնդերը ցրելուց հետո, անցել է Ալեքսանդրապոլ: 1917թ. սակավաթիվ ուժերով օգնության է հասել Կողբին եւ փրկել տեղի հայությանը կոտորածից: 1918թ. գարնանը վարել է Ալաջայի (բնակավայր Անիի շրջակայքում) կռիվները: Իր մարդկանցով ապահովել է Նիկողայոս Մառի պեղումների արդյունքը հանդիսացող արժեքավոր հնությունների փոխադրումը Անիից: Մոտենում էր 1918թ. մայիսը, վճռվում էր հայոց ճակատագիրը : Ալեքսանդրապոլում կռվի բռնվելով թուրքական զորքերի դեմ՝ Նժդեհն իր խմբով նահանջում է Ղարաքիլիսա: Այստեղ էին նահանջել խուճապի մատնված բազմահազար հայ փախստականներ. տեղի ժողովուրդը նույնպես տագնապի մեջ էր: Հուսահատության պահին լսվում է Նժդեհի ձայնը: Դիլիջանի եկեղեցու բակում նրա արտասանած ճառը ոգեշնչեց նրանց և առաջնորդեց դեպի սրբազան ճակատամարտ: «Դեպի ճակատ, այնտեղ է մեր փրկությունը,- կհնչեր Նժդեհի հուժկու, վճռական և ինքնավստահ ձայնը»:  Ղարաքիլիսայի եռօրյա հերոսականով հայությունը հաստատեց իր հարատևելու կամքը  եւ այդ հավաքական կամքի զորացման գործում, անշուշտ, անուրանալի է Նժդեհի դերը: Ղարաքիլիսայում վարած կռիվների համար (որոնց ընթացքում վիրավորվել է) Նժդեհն արժանացել է ամենաբարձր քաջության շքանշանի:
1919 թ-ի հոկտեմբերից Զանգեզուրի  (ներկայիս ՀՀ Սյունիքի մարզի տարածքը) զինված ուժերի հրամանատարն էր, որոնք նոյեմբերին կազմակերպված դիմադրություն են ցույց տվել թուրք-թաթարական զորքերին:
1920 թ-ի հուլիսին 11-րդ Կարմիր բանակի դեմ Նժդեհն իր փոքրաթիվ ուժերով մի քանի շաբաթ անհավասար մարտեր է մղել Կապանի պաշտպանության համար:
1920 թ-ի օգոստոսի 10-ին Թիֆլիսում Հայաստանի Հանրապետության և Խորհրդային Ռուսաստանի միջև կնքվել է համաձայնագիր, ըստ որի՝ Ղարաբաղը, Զանգեզուրը և Նախիջևանը պետք է ժամանակավորապես վերահսկեին խորհրդային ուժերը՝ մինչև Հայաստանի և Ադրբեջանի (ապրիլի 28-ից՝ խորհրդային) միջև վիճելի տարածքների պատկանելության հարցի խաղաղ ճանապարհով լուծումը: Սակայն Զանգեզուրի ժողովուրդը՝ Նժդեհի գլխավորությամբ, չի ճանաչել այդ համաձայնագիրը: 1920 թ-ի սեպտեմբեր-նոյեմբերին Նժդեհն ազատագրել է Կապանը, Սիսիանը և Գորիսը:  Դեկտեմբերի 25-ին հռչակվել է Սյունիքի ինքնավարությունը, Նժդեհն ընտրվել է Սյունյաց սպարապետ: 1921 թ-ի ապրիլի 26-ին Տաթևի վանքում գումարված համազանգեզուրյան երկրորդ համագումարն Ինքնավար Սյունիքը հռչակել է անկախ Լեռնահայաստանի Հանրապետություն, Նժդեհն ընտրվել է վարչապետ և արտաքին գործերի ու զինվորական նախարար: 1921 թ-ի հուլիսի կեսերին, Սյունիքը Խորհրդային Հայաստանին միացնելու երաշխիքներ ստանալուց հետո, Նժդեհը փոքր զորախմբով անցել է Իրան, 1922 թ-ին մեկնել Սոֆիա: Այստեղ հարկ ենք համարում, թեև ընդհանուր գծերով, բայց մի փոքր հանգամանալից, անդրադառնալ այն հերոսականին, որ վարեց Նժդեհը 1919-1921 թթ., Զանգեզուրի լեռներում, որը նրա կյանքի եւ հայոց նորագույն պատմության ամենափառավոր էջերից է:
1932–34 թթ-ին բնակվել է ԱՄՆ-ում, որտեղ մշակել է Ցեղակրոն վարդապետությունը և սկզբնավորել համանուն շարժումը:
1944 թ-ի սեպտեմբերին խորհրդային բանակի` Բուլղարիա մտնելուց հետո՝ հոկտեմբերի 10-ին, Նժդեհը ձերբակալվել է. նրան տեղափոխել են Բուխարեստ, ապա՝ Մոսկվա, և բանտարկել Լուբյանկայի բանտում: 1946 թ-ի նոյեմբերին ուղարկել են Երևան (ԽՍՀՄ-Թուրքիա ենթադրվող պատերազմում օգտագործելու նպատակով), դատապարտել 25 տարվա բանտարկության: 1948 թ-ին տեղափոխել են Վլադիմիրի բանտ (Ռուսաստան), որտեղ և վախճանվել է (դեկտեմբերի 21-ին) ու թաղվել բանտին կից գերեզմանատանը:
1983 թ-ին Նժդեհի աճյունը գաղտնի տեղափոխվել է Երևան, որից մի մասունք ամփոփվել է Խուստուփի լանջին (2001 թ-ին կանգնեցվել է կիսանդրին), աճյունը 1987 թ-ին՝ Սպիտակավոր Սբ Աստվածածին վանքի բակում (ՀՀ Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղի մոտ): 2005 թ-ի ապրիլի 26-ին աճյունի մի մասը զինվորական պատիվներով վերաթաղվել է Կապանում, որտեղ ստեղծվել է Նժդեհին նվիրված հուշահամալիր:
Հայաստանի առաջին հանրապետությունը Նժդեհին պարգևատրել է «Մեծն Վարդան», Լեռնահայաստանի Հանրապետությունը՝ «Խուստուփի արծիվ» շքանշաններով:
Գարեգին Նժդեհի անունով Երևանում  կոչվել են դպրոց, հրապարակ, փողոց, մետրոպոլիտենի կայարան, Գյումրիում` փողոց, հրապարակ, որտեղ և կանգնեցվել է նրա հուշարձանը:
Լեռնահայաստան
Հայաստանի Հանրապետության հռչակումից հետո 1918 թ. վերջին Նժդեհը ՀՀ կառավարության կողմից նշանակվում է Նախիջևանի գավառապետ, իսկ 1919 թ. օգոստոսից՝ Կապանի, Արևիքի և Գողթանի (Կապարգողթ) ընդհանուր հրամանատար։
Սյունիքի հայությունը, Նժդեհի ղեկավարությամբ, վարեց իր հաղթական դյուցազնամարտը: Լեռնահայության դիմումներին՝ որևէ կերպ օգնելու, ՀՀ կառավարությունը, բացի մեկումեջ արվող քաջալերանքի կամ համակրանքի խոսքերից, ոչ մի կերպ չարձագանքեց: Իսկ Նժդեհը երբեմն ստիպված էր լինում չհնազանդվել վերին իշխանության հրամաններին: Մասնավորապես, երբ Խատիսյանի կառավարության կողմից նրան հրամայված էր գաղթեցնել պաշարված Գողթանի հայությունը, Նժդեհը մերժեց այն և, փոխարենը տեղահանեց գավառի թուրքական բնակավայրերը: Ավելին, 1920 թվականի օգոստոսին ՀՀ զինվորական նախարար Ռուբեն Տեր-Մինասյանը, համաձայն բոլշևիկների հետ կնքված զինադադարի (1920թ. օգոստոսի 10-ին Թիֆլիսում Բորիս Լեգրանի ու Արշակ Ջամալյանի միջև կնքված համաձայնագիրը, որով ՀՀ-ը համաձայնություն էր տալիս Կարմիր բանակի մուտքին Զանգեզուր, Ղարաբաղ եւ Նախիջևան), Դրոյի միջոցով հեռագրում էր Նժդեհին՝ թողնել Կապանն ու Գենվազը և անցնել Երևան: Բայց Նժդեհը, չընդունելով ՀՀ զինվորական նախարարի՝ Զանգեզուրը թողնելու հրամանը և մերժելով Դրոյի առաջարկը՝ անցնել Երևան ապաքինվելու (Գորիսի ձորում վիրավորվել էր), նախընտրեց մնալ Սյունիքում և մենակ չթողնել լեռնահայությանը:
Այդ ծանր օրերին էր, որ Նժդեհը հղացավ և գործի դրեց Դավիթբեկյան Ուխտերը: 1920թ. օգոստոսի 25-ին, Կապանի Կավարտ գյուղի եկեղեցում, Նժդեհի զինվորներն ուխտեցին Դավիթ-Բեկի անունով՝«հավատարիմ մնալ հայրենի երկրի ազատության, իրենց հրամանատար Նժդեհին և կռվել մինչև վերջին շունչը»: Այսպես ծնունդ առան Դավիթբեկյան Ուխտերը, որոնց նշանաբանն էր. «Հանուն հայրենիքի՝ Դավիթ Բեկաբար»:
Գարեգին Նժդեհը չընդունելով ՀՀ կառավարության դիրքորոշումը, ըստ որի Մոսկվայի ներկայացուցիչ Լեգրանի հետ կնքած պայմանգրով Զանգեզուրը պիտի անցներ Ադրբեջանին, մնաց Սյունիքում, շարունակեց իր պայքարը և Հայաստանի խորհրդացումից հետո 1920թ. դեկտեմբերին իրեն հռչակեց ինքնավար: Քիչ ուշ 1921թ. հունվարին Բաքվից Դրոն նամակ է գրում Նժդեհին, ասելով որ թողնի Զանգեզուրը խորհրդայնացվի:  Հավատացնելով որ Մոսկվայում կայանալիք կոնֆերանսում Խորհրդային Ռուսաստանը բարի կգտնվի Հայաստանի հանդեպ և կպաշտպանի մեր շահերը: Նժդեհը հեռատես քաղաքագետ լինելով, չհեռացավ Սյունիքից  շարունակեց պայքարել:
1921թ. Գորիսում լույս տեսավ Նժդեհի «Խուստուփյան կանչեր» գրքույկը, որը պարունակում էր կոչեր Լեռնահայաստանի բնակիչներին և պատվիրաններ իր զինվորներին: Իր զինվորական հմտություններով և տաղանդով Նժդեհին հաջողվեց ստեղծել հզոր բանակ՝ պատրաստ զոհվելու հանուն հայրենիքի: Նժդեհն էր, որ պարտության մատնեց Դենիկինի, Կոլչակի ու Վրանգելի բանակներին հաղթած և «անպարտելի» հռչակված 11-րդ Կարմիր բանակի հեծելազորի պետ Կուրոչկինին: Փետրվարյան ապստամբության պարտությունից հետո կային մոտ 12 հազար գաղթականներ՝ 4 հազարը զորք: Ինչը ազդեց Լեռնահայության բարոյահոգեբանական վիճակի վրա, բայց չըկոտրեց Սյունիքը և նա շարունակեց իր հաղթական կռիվները: 1921թ.  ապրիլին հռչակվեց Լեռնահայաստանի Հնարապետություն՝ սպարապետ Նժդեհի վարչապետությամբ:
Հունիսի 1-ին Զանգեզուր անցած ՀՀ կառավարության նախաձեռնությամբ, Լեռնահայաստանը հաըտարարվեց Հայաստան՝ Սիմոն Վրացյանին նշանակելով վարչապետ: Նոր կառավարությունը թույլ տվեց շատ կոպիտ սխալներ որոնցից ամենից ճակատագրականը եղավ երեք հազար թաթար-թուրքերի՝ իբրև քոչվոր, իսկ իրականում՝ որպես ծպտյալ դավադիրներ, Սիսիան ազատ մուտքի արտոնումը: Իսկ Երևանից նահանջած զորքը կամավոր անձնատուր եղավ կարմիրներին:
Մի կողմից Վրաստանի ու Հայաստանի բոլշևիկացումն էր, Արարատյան գաղթականությունը՝ դեպի Սյունիք նահանջը, որոնք բարոյալքիչ ու հոռի ազդեցություն ունեցան լեռնաշխարհի հայության վրա: Մյուս կողմից՝ պարենի ու հացահատիկի պակասը, վարչական և զինվորական մարմինների միջև առաջ եկած անհամաձայնությունները, միաժամանակ՝ խուսափելու համար ավելորդ հալածանքներից, որին կարող էր ենթարկվել Խորհրդային Հայաստանի հայությունը և հաշվի առնելով, որ Հայաստանի բոլշիկյան ղեկավարությունն իր 1921թ. հունիսի հռչակագրով Սյունիքը հայտարարում էր կցված Մայր երկրին, Լեռնահայաստանը հուլիսին տեղի տվեց խորհրդայնացման առաջ: Նժդեհն իր հրաժեշտից առաջ հավատացրեց լեռնահայությանը, որ ընդմիշտ չի հեռանում: Անգամ եթե Երևանի փոխարեն Բաքուն լինի Սյունիքի տերը: Իսկ Խորհրդային Հայաստանի Հեղկոմին ուղղած իր դիմումը հաղթական սպարապետն ավարտում էր այսպես. «<Դուք գիտեք, որ ցանկության դեպքում ես միշտ էլ հնարավորություն կունենամ մի քանի տասնյակ զինվորներով վերագրավել Լեռնահայաստանը: Որպեսզի այս երկրի աշխատավոր գյուղացիությունը ստիպված չլինի մեկ էլ ինձ օգնության կանչելու, աշխատեք բավարարել հայ գյուղացիության և նրա մտավորականության արդար պահանջը»:
Երկու տարվա կռիվների ընթացքում թշնամու 15 հազար սպանված զինվորների դիմաց Սյունիքը տվեց մի քանի տասնյակ զոհ: Մոտ 200 գյուղեր մաքրվեցին թուրքերից և վերադարձվեցին հայերին: Նշդեհի անհատականության շնորհիվ հնարավոր եղավ փրկել լեռնահայությանը կոտորածից:


1921թ. հուլիսին Նշդեհը թողնում է Զանգեզուրը և գնում Թավրզ: Դեռևս Սյունիքի կռիվների շրջանում լարված հարաբերությունները նրա և Հ.Յ.Դ Բյուրոյի միջև ավելի են սրվում: Նրանք մեղադրում էին շատ բաներում, այդ թվում նաև Լեռնահայաստանի անկումը արագացնելու մեջ, չնայած նրան որ նա մանրամասն բացատրագիր է ներկայացրել Լեռնահայաստանի անկման պատճառների մասին: Սակայն 1921թ. սեպտեմբերին կուսակցական դատարանը, Սիմոն Վրացյանի առաջարկով, որոշեց հեռացնել Նշդեհին Դաշնակցության շարքերից և ներկայացնել նրա գործը կուսակցության կայանալիք 10-րդ Ընդհանուր ժողովին: Սակայն 1925թ. ժողովի կողմից Նժդեհը վերականգնում է կուսակցության շարքերում: Թավրիզում մոտ չորս ամիս գաղտնի ապրելուց հետո Նժդեհը մեկնում է Բուլղարիա և հաստատվում Սոֆիայում: Այստեղ, հավանաբար 1922թ., նա ամուսնանում է էփիմե անունով հայուհու հետ: 1922թ. լինելով Բուխարեստում՝ այնտեղ գտնվող Վարդան Գևորգյանին առաջարկում է իր տրամադրության տակ գտնվող նյութերի հիման վրա գրել «Լեռնահայաստանի հերոսամարտը», որը գրքույկով լույս տեսավ 1923թ.: 1923թ. կրկին լինելով Բուխարեստում՝ Նժդեհը տեղի «Նոր Արշալույս» թերթում հանդես է գալիս «Իմ խոսքը - Թե ինչո՞ւ զենք բարձրացրի խորհրդային զորքերի դեմ» հոդվածաշարով: 1923-1925թթ. Նժդեհը հանգամանալից անդրադառնում է Սյունիքի կռիվների պատմությանը, ընդարձակ հոդվածաշարով հանդես գալով Բոստոնի «Հայրենիք» ամսագրում:  1924-1925թթ. նա հրապարակումներ է ունենում Պլովդիվում լույս տեսնող «Հայաստան» դաշնակցական թերթում: Մասնավորապես, 1924թ. այստեղ տպագրվում են առանձին գլուխներ նրա «էջեր իմ օրագրեն»-ից, որը նույն տարի լույս է տեսնում առանձին գրքույկով, Կահիրեում: 1926թ. Նժդեհը սկսում է հանդես գալ Սոֆիայում լույս տեսնող «Արաքս» դաշնակցական թերթում, ուր տպագրվում է նրա «Բաց նամակներ հայ մտավորականությանը» շարքը, որը 1929թ. Բեյրութում լույս է տեսնում առանձին գրքույկով: 1926 թվականից Բուլղարիայի կուսակցական կազմակերպությունը բաժանվում է Նժդեհի եւ Բյուրոյի կողմնակիցների: Կուսակցության բյուրոն գտնում էր, որ կարելի և ցանկալի է ընդհանուր լեզու գտնել Թուրքիայի հետ: Այդ մտքի հաստատմանը նպաստող մի շարք հրապարակումներ եղան, որոնց թվում՝ Բյուրոյի քարտուղար Ռուբենի «Հայ-թուրքական կնճիռը» (1924թ.): Նժդեհը, որպես պատասխան այդ գրքի, 1927թ. Սալոնիկում լույս տեսավ «Որդիների պայքարը հայրերի դեմ» գրքույկը: Միաժամանակ, որոշ հրապարակումներ ունեցավ Շահան Նաթալիի կողմից Փարիզում 1928-1929թթ. խմբագրվող, ընդգծված հակաթուրքական ուղղվածությամբ «Ազատամարտ» շաբաթաթերթում, ինչպես նաև Բուլղարիայի դաշնակցական «Նոր Արաքս» եւ «Ազատ խոսք» թերթերում:

Աղբյուրը՝ http://hygradaran.weebly.com/uploads/1/1/8/6/11869782/njdeh_hatntir.pdf