Բրո՛նզ ես

Բրո՛նզ ես, հուր ես,
Բրոնզե սո՛ւր ես,
Բրոնզե փա՛ռք ես,
Բրոնզե փայլ —
Բայց դու զո՛ւր ես,
Ախ, իզո՜ւր ես
Կոտրում սուրս
Արևառ
Ինչպես քաղցր
Մեր երգերը —
Մեր վերքերը
Հրաբույր —
Դու միշտ նո՛ր ես,
Ու հզո՜ր ես,
Ու բոսո՜ր ես,
Քաղցր քո՛ւյր…
Բրո՛նզ ես, հուր ես,
Բրոնզե սո՛ւր ես,
Բրոնզե փառք ես,
Բրոնզե փայլ —
Բայց ափսո՜ս որ
Դու հեռու ես —
Դու ուրո՜ւ ես
Արևառ...
Բոսոր-դեղնին տվող կարմիր, ծիրանագույն
ուրու-մեռելի ոգի, ուրվական. փխբ. ստվեր, ուրվական:
արևառ-արև առած, արևից այրված` թխացած:

Արմենուհի Տիգրանյան, «Երանի՜ նրանց…»



A. Tigranyan


Նորից մի կարօտ, սիրոյ մի թախիծ,
Ծանօթ մեղեդին երազ անցեալի
Պարուրեց հոգիս…
Նորից մի համբոյր վաղանցուկ գարնան
Վարդի բուրմուքով
Օրօրեց հոգիս…
Արմենուհի Տիգրանյան
Նրա ընկերակցությունն ու մտերմությունն էին փնտրում և շատ մարդկային, շատ մաքուր ու շատ խելահեղ նրան սիրում էին Հովհաննես Թումանյանը, Ավետիք Իսահակյանը, Վահան Տերյանը, Եղիշե Չարենցը: Թերևս այս չորս տղամարդկանցից յուրաքանչյուրի սերն ու նվիրումը արդեն իսկ

Ամենախելացին


Դեռ վերջերս սկսվեց մի նոր հեռուստահաղորդում <Ամենախելացին>: Ես հետաքրքրությամբ դիտեցի առաջին թողարկումը: Իսկապես հիմա կան շատ խելացի սովորողներ: Պայքարը թեժ է: Ցավոք մեր դպրոցի սովորող Միքայել Կամենդատյանը դուրս մնաց, բայց մենք հույսով սպասում ենք ու վստահ ենք, որ կհաղթի Ամենախելացին: Եթե չեք հասցրել դիտել հեռուստացույցով ապա կարող եք օգտվել օնլայն տարբերակից և դիտել այստեղ՝

Չարենցյան թափառումներ


Հայաստանին

Հազար ու մի վերք ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես,
Հազար խալխի ձեռք ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես:

Աշնան քաղած արտի նման՝ Հազար զոհերի
Չհավաքված բերք ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես:

Գլուխդ չոր քամուն տված պանդուխտի նման,
Հազար տարվա հեք ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես:

նարեկացի, Շնորհալի, Նաղաշ Հովնաթան,
Ինչքա՜ն հանճար, խելք ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես:

Քո Չարենցին լեզու տվող երկիր Հայաստան,
Հազար ու մի երգ ես տեսել, - էլի´ կը տեսնես:

Մարտի 8-ը տարբեր երկրներում

Marti 8 (1)

Արդեն մեկ դարից ավել է, ինչ մարտի 8-ը նշվում է որպես կանանց միջազգային օր, ու շատ աղջիկներ եւ կանայք այս օրվան են սպասում, որ իրենց համար պատրաստված անակնկալը լինի տարբերվող ու դուրեկան: Իսկ շատ տղամարդիկ այս օրը իրենց այնքան էլ հարմարավետ չեն զգում. ի վերջո ուրախացնել իրենց քույրերին, մայրերին եւ ընկերուհիներին, այսինքն` կին արարածին, շատ դժվար է: Թե ինչպես են նշում այս տոնը  տարբեր երկրներում, ներկայացնում եմ ստորեւ:
Կանանց օրվա կապակցությամբ տղամարդիկ «տառապել» են դեռ Հին Հռումում: Այդ դարաշրջանում եղել է մի օր, որը կանանց տոնն է համարվել, որը սակայն նշում էին տան տնտեսուհիները: Այդ օրը Հռոմում ամուսնացած կանայք սիրով եւ ջերմությամբ էին շրջապատվում, իրենց ամուսիններից նվերներ ստանում: Հարգարժան տիկիններն այդ օրը հագնում էին իրենց ամենաթանկարժեք զգեստները, բուրավետ ծաղկեպսակներ դնում իրենց վարսերին եւ գնում տաճար աղոթելու: Այդ օրը նույնիսկ ստրուկուհիներն են նվերներ ստանում, եւ սա միակ օրն է եղել, որ հնարավորություն են ստացել հանգստանալու:
1857 թվականի մարտի 8-ին Նյու-Յորքում տեքստիլ ֆաբրիկաներում աշխատողները առաջին անգամ երթի միջոցով բողոքեցին ցածր աշժատավարձի եւ աղքատ աշխատանքային պայմաններում աշխատելու դեմ: 1908 թ. արդեն նրանց թոռները այս օրը ոտքի էին կանգնել երեխաների աշխատանքի արգելման, ֆաբրիկաներում աշխատավարձի բարձրացման եւ, ընդհանրապես, կանանց ձայնի իրավունքների համար:
1910 թ.-ին Կոպենհագենում կանանց միջազգային խորհրդաժողովին Կլարա Ցետկինը առաջարկում է մարտի 8-ը ընդունել կանանց  միջազգային տոն, ի պատիվ անցյալում Նյու-Յորքում տեղի ունեցած իրադարձությունների: Առաջին անգամ կանանց միջազգային տոնը նշել են 1911 թ.-ին` Գերմանիայում, Ավստրիայում, Դանիայում եւ Շվեցիարիայում:
Ռուսաստանում այս օրը նշել են 1913 թ-ին, եւ մինջ օրս մեծ շուքով, ամեն տարի բարձր տրամադրությամբ են դիմավորում այս օրը: Այստեղ մարտի 8-ին տղամարդիկ նվիրում են հիմնականում գեղեցիկ ծաղկեփնջեր եւ օծանելիքներ:
Ի տարբերություն մնացած երկրների, այս մարտի 8-ը Իտալիայում ոչ աշխատանքային օր չի համարվում: Այս օրը Իտալիայում տղամարդիկ եւ կանայք միասին չեն նշում. կանայք աշխատանքից հետո գնում են ինչ-որ ռեստորան, իսկ երեկոյան, միայն հատուկ այդ օրը աշխատում են տղամարդկանց ստրիպ-բառեր, որտեղ կանանց մուտքը անվճար է:
Ֆրանսիայում մարտի 8-ին կազմակերպվում են կոնֆերանսներ, ցույցեր, երթեր՝ կապված կանանց իրավունքների պաշտպանության հետ:
Գերմանիայում այս օրը կանանց իրավունքների  իրավապաշտպանները, Արհմիությունները  կազմակերպվում են տարբեր միջոցառումներ:
Չինաստանում չինացիները փոձում են ապացուցել, որ կանանց սրտի միակ ճանապարհը ստամոքսի միջոցով է: Այս օրը այստեղ կանանց հանդեպ իրենց սերը ապացուցելու եւ ցույց տալու համար, յուրաքանչյուր տղամարդ պետք է դրսեւորի իրեն իսկական խոհարարի պես: Մարտի 8-ին Չինաստանում բոլոր կանաց համար ոչ աշխատանքային օր է: Այս օրը կանայք մասնակցում են Միս Պեկին մրցույթին եւ բոլորին փորձում ապացուցել, որ իրենք աշխարհի ամենագեղեցիկ կանայք են:
Հայաստանում մարտի 8-ը համարվում է կանանց, գեղեցկության եւ մայրության միջազգային օր, սակայն մեր երկրում տոն է ոչ միայն այս օրը, այլեւ, ի ուրախություն հայ կանանց՝ մարտի 8-ից սկսած մինչ ապրիլի 7-ը համարվում է կանանց միամսյակ: Այս օրը հայ տղամարդիկ իրենց կանանց, մայրերին, քույրերին նվիրում են տարբեր նվերներ, ծաղիկներ, օծանելիքներ, փափուկ խաղալիքներ, հուշանավերներ եւ այլն: Մարտի 8-ը Հայաստանում նույնպես համարվում է ոչ աշխատանքային օր:

Կարոտ

Այդ զգացողության դեմ պայքարել չի լինի: Անզոր է մարդ դրա դեմ: Այն ավիրում է ներսդ ու պարտադրում մոռանալ ամեն լավ բան: Հիշել այն լավ պահերը որոնք չկան: Չկա հոգու այն հանգստությունը, երբ կար այդ ժամանակ: Ցանկանում էս  լինել այն մարդու հետ ում հետ քեզ հաճելի է: Կարոտ….. դա մի զգացմունք է, որ անգամ գույն չունի: Ասում էս կարոտ, բայց չես պատկերացնում, թե ինչպիսին է այն: Մի կարոտ կա, որ երևի բոլորիս մեջ է: Դա մանկության կարոտն է: Մենք հիմա բոլորս ապրում ենք մանկութույուն չգնահատելով այն և չհասկանալով, որ մեծանում ենք ու շատ հնարավոր է, որ մի քանի տարուց երազենք մեր այսորվա ներկայի մասին և կարոտով ցանկանանք ետ վերադառնալ: Եղեք միշտ ուժեղ: Մի թողեք, որ կարոտը ստվերում թողնի ձեր զգացմունքները: Մի մոռացեք ձեր պայծառ ներկան պահելու մասին: Մի թողեք, որ կարոտը մոռացնել տա ամեն ինձ:Վռդեք  այդ զգացումը ձեր հոգուց: Գնահատեք ու պահեք ձեր ներկան:

Իմ խենթ ու խելառ մտքերը


Այդպիսի աշխարհ իմ կարծիքով չկա և չի էլ լինի: Դա մի ուրիշ աշխարհ է որտեղ ամեն ինչ կապված է ջրի հետ: Այտեղ միշտ ամառ է ու տաք: Զարմանալի չէ, բայց այնտեղ ամեն ինչ ջրից է պատրաստված: Արևի ճառագայթներից ջրերը չեն չորանում և մնում են նույն ձևով: Մի օր ես պատկերացրի, որ գնում եմ այնտեղ: Մտա ջրից մի տուն և զարմացա: Ճիշտ է ես եմ այդ երկրի հեղինակը, բայց այդպիսի բան չէի տեսել: Մի կին ինձ դիմավորեց (ջրից պատրաստված, բայց շատ արտասովոր): Նա մի լեզվով էր խոսում, որի մասին ես անգամ չէի էլ մտածել.
-Կուլի բան՞ա կինումիա.
Նրա խոսելուց ես հասկացա, որ ինձ հարց է տալիս, բայց քանի որ ես չհասկացա նրան լուռ մնացի: Նա ձեռքը մեկնեց և ինձ տվեց մի ջրից պատրաստված աձսե, մեջն էլ ջրից ապուր: Ես զարմացած դեպքով նայեցի, անգամ ցանկացա ծիծաղել, բացյ քանի, որ տգետի տպավորություն կթողնեյի խելոք վերցրի ու դուրս եկա: Դրսում երեխաներ էին խաղում ու նույն արտասովոր ձևով խոսում էին: Հանկարծ մի դուռ տեսա գետնից մի փոքր բարձր կանգանած: Քանի որ շատ հետաքրքրասեր եմ բացեցի ու մի թզուկ ինձ ասաց.
-Հերիք է մտքիթ զոռ տաս արի իրականություն և շարունակիր դասերդ.
Ես զարմացա աչքերս թարթեցի ու հասկացա, որ սա ընդամենը իմ մտքերն էին, որ լողում էին տարբեր տեղերով: